Η κατάθλιψη σε χτυπάει ύπουλα.
Πριν καν το καταλάβεις:
- Σου καταστρέφει τη διάθεση
- Σου διαλύει την αυτοεικόνα
- Σου γαμάει τη θέληση
- Σου ρουφάει την ενέργεια
Και γενικά, μετατρέπει κάθε σου κίνηση σε μια αυτοκαταστροφική απόπειρα, η οποία σε κάνει να νιώθεις ότι πέφτεις σε γκρεμό χωρίς δίχτυ ασφαλείας.
Με λίγα λόγια:
Η κακή ψυχολογία μοιάζει με αόρατες αλυσίδες που σε κρατάνε δεμένο, χωρίς να το καταλαβαίνεις.
Ποιο είναι, λοιπόν, το κλειδί που θα σε απελευθερώσει από αυτή τη φυλακή;
Το Μεγάλο Ψέμα
Από τότε που η ψυχιατρική άρχισε να καταγράφει ασθένειες, η κατάθλιψη θεωρήθηκε συναισθηματική διαταραχή.
Στην αρχή, οι ψυχολόγοι και οι ψυχίατροι εστίασαν στο να σε βοηθήσουν να «έρθεις σε επαφή» με τα συναισθήματά σου.
Παπάρια. Το πρόβλημα δεν ήταν ότι δεν είχες επαφή με τα συναισθήματά σου. Το πρόβλημα ήταν ότι η κατάθλιψη δεν είναι συναισθηματική διαταραχή.
Ναι, καλά άκουσες. Σοκ ε;
«Πώς γίνεται να μην είναι συναισθηματική διαταραχή; Αφού έχει να κάνει με τα αρνητικά συναισθήματα…» σε ακούω να αναρωτιέσαι;
Το να λες ότι ο τρόπος που νιώθεις οδηγεί σε κατάθλιψη είναι σαν να λες ότι, το να έχεις καταρροή και μύξες οδηγεί σε κρυολόγημα.
Καμία σχέση.
Μάλλον ανάποδα πάει, σωστά;
Σε ένα κρυολόγημα, πρώτα αρρωσταίνεις και μετά έχεις καταρροή και μύξες.
Αντίστοιχα, στην κατάθλιψη, συνήθως πρώτα σκέφτεσαι αρνητικά και μετά γεμίζεις με αρνητικά συναισθήματα που οδηγούν σε κατάθλιψη.
Κάθε αρνητικό συναίσθημα που βιώνεις είναι αποτέλεσμα διαστρεβλωμένης, αρνητικής σκέψης.
Το Δηλητήριο στο Μυαλό σου
Οι παράλογες, απαισιόδοξες πεποιθήσεις δεν είναι μόνο το μεδούλι της κατάθλιψης, αλλά και ο βασικός λόγος που σε κρατάει δεμένο χειροπόδαρα.
Και το ακόμα χειρότερο;
Οι αρνητικές σκέψεις δεν οδηγούν μόνο σε αρνητικά συναισθήματα, αλλά τα ακολουθούν κιόλας. Δηλαδή:
Αρνητικές Σκέψεις → Αρνητικά Συναισθήματα → Περισσότερες Αρνητικές Σκέψεις → Περισσότερα Αρνητικά Συναισθήματα → Ακόμα Περισσότερες Αρνητικές Σκέψεις → …
Κάθε καταθλιπτικό επεισόδιο, λοιπόν, συνοδεύεται από μια χιονοστιβάδα αρνητικών σκέψεων, οι οποίες με τη σειρά τους γεννάνε κι άλλα αρνητικά συναισθήματα, τα οποία με τη σειρά τους δημιουργούν κι άλλες αρνητικές σκέψεις… και ο κύκλος συνεχίζεται.
Ένας φίλος μου το περιέγραψε τέλεια:
«Κάθε φορά που πέφτω σε κατάθλιψη, νιώθω σαν να έχω φάει μια κοσμική σφαλιάρα, και ξαφνικά βλέπω τα πάντα αλλιώς. Μπορεί να γίνει μέσα σε μία ώρα. Οι σκέψεις μου σκοτεινιάζουν και γίνονται απαισιόδοξες. Αν κοιτάξω πίσω, όλα όσα έχω κάνει μοιάζουν άχρηστα. Οι χαρούμενες στιγμές φαίνονται σαν μια ψευδαίσθηση. Όλα τα επιτεύγματά μου φαντάζουν τόσο ψεύτικα όσο τα σκηνικά μιας ταινίας γουέστερν. Είμαι πεπεισμένος ότι το αληθινό μου εγώ είναι άχρηστο και ανεπαρκές. Δεν μπορώ να προχωρήσω στη δουλειά μου, γιατί παγώνω από την αμφιβολία. Αλλά ούτε μπορώ να σταθώ ακίνητος, γιατί η μιζέρια μου είναι αφόρητη.»
Θα μάθεις –όπως έμαθε κι εκείνος– ότι αυτές οι σκέψεις είναι το πραγματικό δηλητήριο της αρνητικής σου ψυχολογίας.
Είναι εκείνες που σε κρατούν σε λήθαργο και σου λένε ξανά και ξανά ότι δεν αξίζεις.
Οι αρνητικές σου σκέψεις είναι αυτές που σε οδηγούν στην κατάθλιψη.
Όμως, είναι ταυτόχρονα και το μεγαλύτερο σου όπλο.
Η Εξαπάτηση του Νου
Συμβουλή:
Κάθε φορά που αισθάνεσαι χάλια, προσπάθησε να εντοπίσεις την αρνητική σκέψη που προηγήθηκε.
Αυτή η σκέψη δεν είναι απλώς μια σύμπτωση. Αυτή δημιούργησε την αρνητική σου διάθεση.
Και αν καταφέρεις να την αναδιαμορφώσεις, μπορείς να αλλάξεις εντελώς τη συναισθηματική σου κατάσταση.
Δεν με πιστεύεις ε; Λογικό.
Οι αρνητικές σκέψεις έχουν γίνει τόσο αυτόματες για σένα, που τις δέχεσαι ως δεδομένες. Γι’ αυτό και τις αποκαλώ «αυτόματες σκέψεις».
Δεν χρειάζεται να κάνεις κάτι για να εμφανιστούν. Τρέχουν αυτόματα μέσα στο μυαλό σου λες και είναι ένα χαλασμένο soundtrack που δεν λέει να σταματήσει.
Το πώς σκέφτεσαι και το πώς νιώθεις είναι άρρηκτα συνδεδεμένα.
Τα συναισθήματά σου δεν προκύπτουν τυχαία. Δεν είναι το αποτέλεσμα κάποιου αόρατου βιολογικού μηχανισμού που απλώς χαλάει από μόνος του. Είναι το αποτέλεσμα του τρόπου που ερμηνεύεις τα γεγονότα.
Ό,τι συμβαίνει στη ζωή σου, πρέπει πρώτα να περάσει από το φίλτρο του μυαλού σου. Και αν αυτό το φίλτρο είναι θολό, αν είναι γεμάτο παραμορφώσεις, τότε τα συναισθήματα που προκύπτουν είναι εξίσου θολά και δυσλειτουργικά.
Αν δεις κάτι αρνητικό και το αντιληφθείς αντικειμενικά, η αντίδρασή σου θα είναι φυσιολογική.
Αν, όμως, το διαστρεβλώσεις στο μυαλό σου, αν το μεγεθύνεις, αν το χρωματίσεις με την πιο απαισιόδοξη μπογιά που έχεις, τότε η διάθεσή σου θα πέσει στα τάρταρα.
Η κατάθλιψη είναι ακριβώς αυτό: ένας χαλασμένος μηχανισμός επεξεργασίας σκέψης.
Είναι σαν να ακούς μουσική από ένα ραδιόφωνο που δεν έχει πιάσει σωστά τον σταθμό –γεμάτο παράσιτα, χωρίς καθαρό ήχο.
Δεν φταίει το ίδιο το ραδιόφωνο. Δεν φταίει η μουσική που μεταδίδεται από τον σταθμό. Φταίει η ρύθμιση.
Και το πιο ειρωνικό; Πολλοί από εσάς, ενώ διαβάζετε αυτές τις γραμμές, σκέφτεστε:
«Ναι, καλά. Μπορεί να ισχύει για άλλους, αλλά όχι για μένα. Εγώ είμαι η εξαίρεση. Εγώ είμαι σίγουρα χαλασμένος και τίποτα δεν μπορεί να με επισκευάσει».
Το ακούω αυτό δεκάδες φορές την εβδομάδα.
Σχεδόν κάθε καταθλιπτικός άνθρωπος πιστεύει ότι είναι μοναδικός και ότι το δικό του πρόβλημα είναι το μεγαλύτερο όλων και ότι είναι πραγματικά χαμένη υπόθεση.
Αυτή η πεποίθηση, αυτό το βαθιά ριζωμένο ψέμα, είναι στην πραγματικότητα η απόδειξη ότι η κατάθλιψη θολώνει την κρίση και τη λογική ενός ανθρώπου.
Μην Πιστεύεις Ό,τι Σκέφτεσαι
Μια φορά κι έναν καιρό, ήμουν κολλημένος με τα μαγικά κόλπα.
Περνούσα ώρες βλέποντας βίντεο και διαβάζοντας για την τέχνη της ψευδαίσθησης και επισκεπτόμουν μαγαζιά με ταχυδακτυλουργικά, βλέποντας τους ειδικούς να κάνουν κόλπα με κάρτες και μεταλλικές μπάλες που αιωρούνταν στον αέρα.
Μια από τις πιο έντονες αναμνήσεις μου ήταν όταν, σε ηλικία οκτώ ετών, παρακολούθησα έναν διάσημο μάγο να κάνει μια απίστευτη εξαφάνιση ενός κλουβιού γεμάτου λευκά περιστέρια.
Έβαλε εμένα και μερικά άλλα παιδιά να ακουμπήσουμε τα χέρια μας πάνω στο κλουβί, το έκλεισε από όλες τις πλευρές, χτύπησε τα χέρια του και… απλά εξαφανίστηκε μπροστά μας.
Αυτό που έκανε ο μάγος τότε, το κάνεις κι εσύ στον εαυτό σου κάθε μέρα.
Όταν είσαι σε κατάθλιψη, γίνεσαι ταχυδακτυλουργός του δικού σου μυαλού, δημιουργώντας ψευδαισθήσεις που μοιάζουν απόλυτα αληθινές.
Και η μεγαλύτερη ψευδαίσθηση απ’ όλες ξέρεις ποια είναι;
Ότι δεν υπάρχει ελπίδα.
Ο ρόλος μου εδώ δεν είναι να σου χαϊδέψω τα αυτιά, αλλά να τραβήξω το χαλί κάτω από τα πόδια και να σου δείξω πώς δουλεύει η παράστασή σου.
Για να καταλάβεις πώς έχεις κοροϊδέψει τον εαυτό σου, στο επόμενο newsletter θα σου αναλύσω τη λίστα με τους δέκα βασικούς λανθασμένους τρόπους σκέψης που βρίσκονται πίσω από την αρνητική ψυχολογία ενός ανθρώπου.
Την λίστα την έχω προετοιμάσει προσεκτικά, γιατί περιέχει συμπυκνωμένη γνώση από δεκάδες βιβλία ψυχολογίας και επιστημονικών ερευνών.
Μην χάσεις το επόμενο newsletter, γιατί θα το χρειαστείς, αν θέλεις να βελτιώσεις την ψυχολογία σου.
Αυτά για σήμερα.
Τα λέμε στο επόμενο,
Γιώργος, ο πιο κοντός εισηγητής των GentlemenOnly
ΥΓ. Στο προηγούμενο newsletter σου έδωσα ένα δωρέαν τεστάκι, για να δεις πού βρίσκεσαι όσον αφορά την ψυχολογία σου. Το κατέβασαν πάνω από 1000 άτομα, πράγμα που με έκανε υπερχαρούμενο. Το έκανες εσύ; Στείλε μου σε ένα μέιλ και πες μου τι σκορ είχες από το 0 έως το 100.